Nieuwsgierigheid cultiveren

De afgelopen maand heb ik me intensief verdiept in het luisterboek Entangled Life, voorgelezen door de auteur Merlin Sheldrake. Dit verbluffende boek gaat over schimmels en de myceliumnetwerken die zich vlak onder onze voeten afspelen. Ik hoor de verwondering en nieuwsgierigheid van de auteur terwijl hij zijn eigen woorden voorleest, waarin hij beschrijft hoe deze krachtige ondergrondse netwerken ons begrip van leven, intelligentie en onderlinge verbondenheid kunnen herdefiniëren.

Voor mij gaat het boek over de ongelooflijke voeding en ondersteuning die deze wezens onder het oppervlak bieden waar onze prachtige bloemenessen zich manifesteren, en het heeft mij als gevolg van deze nieuwe informatie een diepgaand nieuwe manier gegeven om naar onze bloemen te kijken. Ik raad het boek ten zeerste aan. 

Hoewel ik tijdens het luisteren naar dit boek veel momenten van openbaring had, wilde ik er een in het bijzonder met u delen - de diepgaande kracht van het bewust cultiveren van nieuwsgierigheid.

Dit eerste ‘aha!’-moment kwam bij mij op tijdens de inleiding van het boek, waarin Merlin Sheldrake zijn goochelaarsvriend David Abram noemt. David voerde goocheltrucs uit in Alice’s Restaurant in Massachusetts. De gasten die regelmatig kwamen, merkten dat ze de dingen anders gingen zien nadat ze het restaurant hadden verlaten – “de nachtelijke hemel was schokkend blauw en de wolken groot en levendig.” Of “het verkeer leek luider, de straatlantaarns helderder, de patronen op het trottoir fascinerender, de regen verfrissender.”

David begreep dat dit verschijnsel ertoe had dat zijn goocheltrucs de manier waarop mensen de wereld ervoer, veranderden. Als ze openstonden voor konijnen die uit hoge hoeden verschenen en munten die toverachtig uit hun oren werden getrokken, werd hun openheid voor nieuwe mogelijkheden spectaculair vergroot.

Davids verklaring van dit verschijnsel was: “Onze waarnemingen werken voor een groot deel op basis van verwachting. Het kost minder cognitieve inspanning om de wereld te begrijpen met behulp van vooraf gevormde beelden die worden bijgewerkt met een kleine hoeveelheid nieuwe zintuiglijke informatie, dan om voortdurend volledig nieuwe waarnemingen van de grond af aan te vormen.”

Zo gezegd, leven velen van ons in een wereld van Premature Cognitive Commitment. Dit is een term die werd bedacht door psycholoog Ellen Langer in haar baanbrekende werk over mindfulness versus onbewustzijn in de vroege jaren 80. Het verwijst naar het idee dat het vroegtijdig onkritisch accepteren van informatie toekomstige waarneming en potentieel kan beperken.

Mindfulness is het eenvoudige, actieve proces van het opmerken van nieuwe dingen. Het houdt ons in het heden en verbetert onze gezondheid, bekwaamheid en geluk. Omgekeerd is onbewustzijn een toestand waarin we op de automatische piloot functioneren, gebonden aan rigide perspectieven uit het verleden, wat volgens Langer de standaardmodus is voor de meeste mensen. Haar onderzoek toont aan dat we door onzekerheid te omarmen en actief op te merken, onze ervaring van veroudering, stress en gezondheid kunnen veranderen. De gasten van David Abrams restaurant ervoerden precies dit. 

Dit idee van ‘niet zien wat er werkelijk is,’ of misschien beter verwoord als ‘niet de heelheid zien van wat er werkelijk is,’ doet me denken aan het verhaal over de olifant van de grote Perzische mysticus Rumi. De volgende woorden zijn van een scherm bij een geweldige Rumi-tentoonstelling in het Aga Khan Museum in Toronto in 2023:

Er was een olifant in een donkere kamer, meegebracht voor een tentoonstelling.
Veel mensen betraden die duisternis. Iedereen om het wezen te zien.
Het met de ogen zien was onmogelijk, dus in de duisternis raakten ze het aan.
Iemand raakte de slurf aan en zei, “Dit wezen is als een pijp.”
Een ander bracht zijn hand naar zijn oor en voor hem leek het op een waaier.
Een ander voelde zijn been en zei, “Ik zie de vorm van de olifant als een pilaar.”
Nog een ander legde zijn hand op zijn rug en zei, “Deze olifant is als een troon.”

De moraal van dit verhaal – iedereen zag slechts fragmenten van het geheel en handelde vanuit zijn verleden ervaring. De olifant in zijn geheel bleef een mysterie. 

Ik heb het gevoel dat ik aan het einde van mijn ruimte ben met zoveel nog meer dingen om over dit alles te zeggen. Dus ik zal mijn best doen om het samen te vatten en de puntjes te verbinden.

Nieuwsgierigheid cultiveren over de wereld waarin ik leef, en mensen, gebeurtenissen en de Natuur ervaren als ontvouwende energie - in plaats van statische dingen die ik kan labelen en opbergen - is mijn manier om Premature Cognitive Commitment los te laten en te laten oplossen. Mijn manier om de olifant te waarnemen, om open te staan voor konijnen die uit hoge hoeden verschijnen.

Vragen stellen, mediteren en Essenties nemen zijn goede gewoonten om aan te nemen om in een constante staat van verwondering te zijn. Deze gewoonten nodigen ons uit om volledig te leven in dit kostbare huidige moment dat, als we eerlijk zijn, de enige tijd is die we hebben.